ساقی کوثر
دینی فرهنگی پژوهشی
دینی فرهنگی پژوهشی
تعهد یعنی وظیفه یا ضمانتی در مقابل کسی یا برای چیزی و خود را ملزم به انجام کاری دانستن. تعهدِ شخصی یعنی کارهایی که به خاطر وظایف و التزامهایی انجام میشوند. این وظایف و التزامها ممکن است، توسط خود شخص تعیین شده باشند، وظایفی دو طرفه و دوجانبه باشند یا به روشنی مکتوب شده باشند. تعهد به یک مجموعه برای انجام کاری با تعهد شخصی که معمولاً قول یا ضمانتی برای رشد شخصی است متفاوت میباشد. تَعَهُّد، اصطلاحی درفقه و حقوق اسلامی که ناظر به رابطهای حقوقی است و براساس آن شخص ملتزم به انتقال و تسلیم مال یا انجام دادن یا ندادن کاری میشود؛ در این حال اسباب ایجاد چنین رابطهای میتواند عقد، ایقاع و یا الزامی قهری باشد. تعهد بر وزن تفعّل، از ریشهٔ «عهد» است؛ و در لغت به معنای برعهده گرفتن و عهد و پیمان بستن آمدهاست. دو واژهٔ عهد و تعهد اگرچه در فقه اسلامی به کار رفتهاند، اما محور سخن با توجه به معنای مصدری آن یعنی عقد مورد استفاده بودهاست(1) واژهٔ تعهد به اقتضای موضوع، معادل «شرط»، «التزام»، «عهد»، «عهده» و «ضمان» استعمال شده، و غالباً در موضوعات عقد ضمان، حواله و کفالت به کار رفتهاست (جعفری، ۱/۲۷ بب؛ ابن منظور، ذیل عهد).
تعهد امر مهمی است و حتی بر تخصص اولويت دارد يعنی بايد ببينيم كه آيا فرد مورد نظر ما، ايمان و عقيده سالمی دارد بنابراين اين دو معيار اساسیترين ملاكهای قضاوت است.
در آستانه انتخابات شوراها و رياست جمهوری هستيم كه عرصه حماسه سياسی است. دو اصل تخصص و تعهد در انتخابات كانديداهای شوراها و رياست جمهوری بسيار مهم است يعنی بايد ببينيم كه آيا اين فرد به درد اين كار میخورد، سابقه كاری و تجربه لازم را برای رياست جمهوری يا شورای شهر دارند اگر قرار است كسی ابزار پزشكی بهدست بگيرد بايد تخصص اين كار را داشته باشد.
تعهد امر مهمی است و حتی بر تخصص اولويت دارد يعنی بايد ببينيم كه آيا اين كانديدا، ايمان و عقيده سالمی دارد بنابراين اين دو معيار اساسیترين ملاكهای قضاوت است.
به طور مثال در كار بايد بهدنبال آن باشيم كه با توكل به خدا بهدنبال رزق و روزی برويم از طرفی لازم است ساعات كار مفيدمان را افزايش دهيم يعنی اينگونه نباشد كه بگويند هشت ساعت در محل كار حضور داشتهاند ولی كار مفيدشان يك ساعت بوده است، اين امر با معيارهای اسلامی سازگار نيست در نتيجه لازم است تلاش كنيم و در تلاش و كوشش بر يكديگر سبقت بگيريم.
اصل، تعهد است؛ چون تعهد، تخصص هم می آورد؛ ولی تخصص، الزاماً تعهد به همراه نمی آورد. تعهد و تخصص، دو بال هستند که هرچه با هم هماهنگ تر باشند، پرواز و پیشرفت، بیشتر خواهد شد. اگر ما توانستیم بین تخصص و تعهد ارتباط ایجاد کنیم، موفق خواهیم شد.(2)
از آنجا که دنیای امروز به سمت علمی تر شدن پیش می رود و علوم مختلف، در حال انفکاک وتجزیه به شاخه های خاص خود هستند، استفاده از متخصصان در رشته های مختلف، امری است غیرقابل انکار.ولی نکته قابل بحث اینجاست که قطعا تخصص، زمانی ارزش خواهد داشت که در اختیار اهداف عالی انسانی و الهی قرار گیرد، وگرنه ابزاری خواهد بود در جهت ظلم و ستم به مردم، و وسیله ای در به انحراف کشیدن آنان. از این رو، در تعابیر متون اسلامی وهمچنين دركلام بزرگان انقلاب تخصص در کنار تعهد به عنوان یک ارزش مطرح شده است. متفکر شهید استاد مرتضی مطهری يكي از ملاک هاي انسایت را “درد"می دانند.درد جامعه داشتن،درد مردم داشتن. (3) آیا نامزدها درد مردم دارند؟ آیا اندکی از دردهای مردم را خود چشیده اند؟
اگر دارند وچشيده اند این شرط لازم است اما کافی نیست.در ادامه باید از خودشان بپرسند که آیا تخصص همراه با تعهد هم دارند؟
تعهد به بیان ساده یعنی با نيتي الهي و به قصد خدمت به مردم وارد میدان شدن و انجام وظیفه كردن با تمام توان ؛ پرداختن به امور مردم و پی گیری مشکلات آنان و نگاه کردن به شورا به عنوان محلی برای خدمت ونه جایگاهی برای قدرت.
وتخصص هم به معنای داشتن دانش و بينش لازم در زمينه مسائل شهر وتوان تصمیم گیری در حوزه های مربوط به امور شهر.
شورا محل تصمیم گیری و پیدا کردن راه کارهای اجرائی برای اداره ی امور شهر وحل مشکلات مردم است ؛ براین اساس تصمیم گیرندگان باید افراد متخصصی باشند.
سخن رهبر فرزانه انقلاب نیز در اینجا قابل تأمل و مداقه است.از منظر ایشان کارگزاران نظام اسلامی باید تخصص همراه با تعهد داشته باشند.ایشان در مقام توصيه به رئيس جمهور وهيات دولت در سال 1370 می فرمایند:"در سطوح بالا آن نيروي مؤمن وبا اخلاص را جستجو بكنيد.البته اين به معناي آن دعواي معروف تخصص يا تعهد نيست.نه،بحث بر سر كارامدها وكاردانهاست.مانمي گوييم به يك مسجد برويدوببينيد چه كسي بهتر عبادت مي كند، اورا بياوريد؛ نه،در بين آن كساني كه توانايي كار را دارند،دنبال عنصر تقوا وتعهد واخلاص بگرديد واو را در رأس كار بگذاريد."(4)
ايشان در جاي ديگر در باب شوراهای اسلامی شهر و روستا، مي فرمايند:
” مهمترين توصيهى اينجانب اولاً مربوط به سياستها و برنامههاى كارى شما و سپس دربارهى گزينش مديريت شهر و روستا است. تسهيل زندگى مردم در كارهايى كه به شهرداريها مربوط است، برطرف كردن معضلات شهر و روستا، سالمسازى محيط زيست، حفظ اصالت اسلامى و ملى در ساخت و سازها، استقرار بخشيدن به جو اسلامى و فرهنگىِ سالم، پرداختن به نيازهاى فورىتر در عين اهتمام به كارهاى زيربنايى، اولويت دادن به مناطق مستضعفنشين، تأثيرناپذيرى از نفوذ ثروتمندان و جاذبهى ثروت، رعايت دقيق قوانين و عدم تخطى از آن با حيلههاى شبه قانونى، رعايت ويژهى محرومان، آلوده نشدن به اسراف و هدر ندادن بيتالمال با تجملات زائد و سفرها و مراسم غيرلازم، و در يك كلمه رعايت تقوا و تدبير و پشتكار، و بهرهگيرى از دانش و تجربه، مواد عمدهى توصيهى نخست اينجانب است."(5)
شهید دكترمصطفی چمران هم جمله معروفي در باب تخصص وتعهد دارند.از ايشان می پرسند که تعهد بهتر است یا تخصص؟ گفت:
«می گویند تقوا از تخصص لازمتر است، آن را می پذیرم.
اما می گویم آن کس که تخصص ندارد و کاری را می پذیرد بی تقواست.»
بعنوان جمع بندی باید گفت که نه تعهد تنها کافیست نه تخصص صرف.هردو به مثابه دوبال مدیریت در جامعه اسلامی لازم است.در این میان فرقي نمی کند نامزد شوراهای اسلامی جوان باشد یا پیر،زن باشد یامرد.
در پايان نوشته ام را باكلامي ديگر از شهيد دكتر مصطفي چمران به پايان مي برم.
ای خدا!
من باید از نظر علم از همه بهتر باشم مبادا دشمنان مرا از این راه طعنه زنند.
بایدبه آن سنگدلانی که علم را بهانه می کنند و به دیگران فخر می فروشند ثابت کنم خاک پای من هم نخواهند شد ، باید همه ی آن تیره دلان مغرور و متکبر را به زانو در آورم و
آنگاه خود خاضع ترین و افتاده ترین فرد روی زمین باشم.
منابع
1-قنواتی
2- پایگاه حوزه
3- شهید مرتضى مطهری، گفتارهاى معنوی، ص 221 به بعد، با تلخیص و اضافات.
4-بيانات در ديدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت۱۳۷۰/۰۶/۰۳
5-پيام به نشست منتخبان دومين دوره شوراهاى اسلامى شهر و روستا ۱۳۸۲/۰۲/۰۶
تنظیم: کوثر شکیب انصاری
نسخه قابل چاپ | ورود نوشته شده توسط شکیبا در 1396/02/21 ساعت 12:34:00 ق.ظ . دنبال کردن نظرات این نوشته از طریق RSS 2.0. |
1396/02/21 @ 06:48:23 ق.ظ
حوزه علمیه الزهرا(س) گلدشت [عضو]
٣توصيه رهبرانقلاب به نامزدها:
بگوييد اقتصاد و معيشت مردم برايتان مهم است
عزت و استقلال ملی در وعدههایتان خودنمایی کند
گسلهای اعتقادی،جغرافیایی، قومی را تحریک نکنيد
http://alzahra-goldasht.kowsarblog.ir
1396/02/22 @ 12:27:00 ق.ظ
شکیبا [عضو]
ممنون ک از وبلاگم دیدن کردید